Mijn besturingsysteem veiliger dan dat van u?
gepubliceerd op 12 april 2008

Computergebruikers zijn net mensen, ze zitten vol met vooroordelen:
Windowsgebruikers? Nietswetende types die alleen maar kunnen wijzen en klikken, vooral op paperclips en hondjes.
Apple Macgebruikers? Fundamentalisten! Blind van liefde voor hun PC, pardon Mac. Als het niet zachtgekleurd en rond is en er staat geen "i" voor, komt het er bij hen niet in!
Linuxgebruikers? Contactgestoorde nerds waarmee niet te praten valt. Als ze al kinderen hebben dan voeden ze die tweetalig op: in het Nederlands en C++

Over besturingssystemen bestaan ook de nodige vooroordelen:
Linux? Echt moeilijk, allemaal typewerk enzo, maar wel heel veilig. Kan eigenlijk ook nooit iets mis mee gaan!
Mac OSX? Onbreekbaar, absoluut veilig. Er bestaan geen virussen voor de Mac, je hoeft bij Mac OS X eigenlijk helemaal niet over beveiliging na te denken!
Windows? Zo lek als een mandje. Eigenlijk onbegrijpelijk dat iemand het nog gebruikt. Je kunt beter meteen je computer verhuren aan een crimineel. Sluit hem aan op het internet en hij is besmet!

Wat vooral opvalt, is de tendens om het ene besturingssysteem af te schilderen als absoluut veilig en onfeilbaar en tegelijkertijd een ander besturingssysteem als compleet onveilig neer te zetten.
Wellicht ten overvloede: niets is minder waar. Geen enkel besturingssysteem is absoluut veilig of onveilig, daarnaast is veilig computergebruik van veel meer afhankelijk dan alleen maar de computer. Dit artikel zal hier meer inzicht over geven.

Besturingssystemen en de beveiliging ervan, een eerste aanzet
Om inzichtelijk te maken waarom een besturingssysteem veilig of onveilig is, gaan we eerst dieper in op het fenomeen besturingssysteem.

Wat is een besturingssysteem precies?
Grofweg kunnen we zeggen dat een besturingssysteem de hard- & software van een PC aanstuurt, het zorgt er bijvoorbeeld voor dat onderdelen van een computer (beeldscherm, muis, geluidskaart) goed met elkaar samenwerken. Het besturingssysteem zorgt er ook voor dat al deze programma's tegelijk op uw computer actief zijn zonder met elkaar in conflict te komen.

Diversiteit en complexiteit
De software van een besturingssysteem, bestaande uit een veelheid aan programmaregels, zorgt ervoor dat het doet wat hij moet doen. Een besturingssysteem is behoorlijk complex wat zich uit in de grootte ervan. Schattingen van het aantal programmaregels lopen uiteen van 40 miljoen voor Windows XP, 86 miljoen voor Mac OS X en zelfs meer dan 200 miljoen in recente versies van Debian Linux!

Probeer eens een voorstelling te maken van 100 miljoen programmaregels... Deze worden geschreven door mensen (jawel, ook programmeurs zijn mensen) en waar mensen werken worden fouten gemaakt. Elke programmeerfout kan in theorie leiden tot een beveiligingslek in de software. Ondanks alle uitvoerige testen die worden uitgevoerd op de software is het een utopie om te denken dat je een foutloos programma kan opleveren.
Hieruit mag u concluderen dat elk besturingssysteem beveiligingsproblemen heeft, wat ook in de praktijk blijkt. Gebruikers van Linux, Windows én Mac OS X krijgen regelmatig te maken met beveiligingsupdates van de software die geïnstalleerd moet worden om veilig te zijn. Verstandige gebruikers doen dat ook: een besturingssysteem dat niet bijgewerkt is met de laatste beveiligingsupdates is onveilig, ongeacht het besturingssysteem.

Waarom is niet één besturingssysteem het beste?
De volgende vragen zijn (ook aan ons) veel gestelde: "wat is het beste besturingssysteem?" en "wat is nu het veiligste besturingssysteem?"

Er komen regelmatig rapporten uit die verschillende besturingssystemen met elkaar hebben vergeleken met daarbij conclusies over welk besturingssysteem het beste is. Maar wat is nu het beste? De benadering van de problematiek in dit soort rapporten is echter niet altijd eenduidig. Een besturingssysteem bekijken vanuit betrouwbaarheid, snelheid of veiligheid kan verschillende resultaten en dus verschillende conclusies opleveren. Ook het antwoord op de tweede vraag is niet eenduidig, alleen al op beveiligingsgebied zijn experts het er niet over eens wat nu de beste methode is om besturingssystemen met elkaar te vergelijken. Een aantal aspecten waar je naar kunt kijken zijn:
Wat zijn de standaardinstellingen van het besturingssysteem als je het installeert?;
Het aantal gevonden beveiligingsproblemen, ingedeeld naar hoe ernstig ze zijn;
De tijd tussen het moment dat een beveiligingsprobleem bekend wordt en het moment dat er een oplossing voorhanden is;
Is het besturingssysteem "intuïtief veilig"? Met andere woorden: is het nog "prettig om mee te werken" op het moment dat er voor veilige instellingen wordt gekozen?
Bij het laatste geldt in de praktijk bijna altijd dat als dat niet het geval is gebruikers makkelijkere manieren zullen vinden om hetzelfde te bereiken. Die makkelijkere manieren zijn alleen vaak minder veilig.

Veilig computeren is meer dan alleen een besturingssysteem
De laatste alinea uit de vorige paragraaf is interessant. Als het gaat om veilig omgaan met uw computer dan zijn het niet alleen de droge feiten rondom een besturingssysteem die tellen. Minstens zo belangrijk is de persoon die met de computer werkt.

Wat denkt u van de volgende praktijksituaties:
u vindt wachtwoorden maar lastig. Als u weer een wachtwoord moet verzinnen gebruikt u gewoon weer het oude vertrouwde "wachtwoord123". Overal hetzelfde, lekker gemakkelijk;
u kunt uw nieuwsgierigheid niet bedwingen en klikt op elk bestand dat u ontvangt, ook van onbekenden. Eens kijken wat voor leuks er te zien valt!;
u wordt erg vrolijk van het bericht dat uw onbekende overleden oom uit Ghana u 5 miljoen euro heeft nagelaten. Natuurlijk wilt u de 2500 euro kosten om de erfenis af te handelen graag vooruit betalen.

Wat maakt een besturingssysteem veilig?
Het zal u inmiddels wel duidelijk zijn: geen enkel besturingssysteem ter wereld is 100% veilig. Veilig computeren (lees internetten) heeft niets te maken met de keuze voor het in uw ogen beste besturingssysteem. Het heeft meer te maken met bewust zijn van het feit dat u zelf onderdeel uitmaakt van een keten van maatregelen die ervoor zorgen dat u zo veilig mogelijk gebruik kunt maken van internet. De leverancier van de besturingssoftware zorgt voor beveiligingsupdates, de internetprovider zorgt voor een zo veilig mogelijke verbinding en zelf zorgt u ervoor dat uw computer beschikt over een besturingssysteem met de laatste beveiligingsupdate, een firewall, een virusscanner en dat deze de meest recente versies bevatten.

Als u bewust bent van de volgende feiten:
dat er altijd kwaadwillenden zijn die beveiligingslekken vinden en deze misbruiken om hun doelen te bereiken;
dat er altijd kwaadwillenden zijn die misbruik maken van de goedgelovigheid en naïviteit van de mens;
dat het gemak, de vrijheid en anonimiteit van het internet ook zijn schaduwkanten heeft;
dan bent u een bewuste internetgebruiker die er alles aan doet wat binnen de mogelijkheden ligt om bespaard te blijven van aanvallen van kwaadwillenden.

De mate van veilig gebruik van uw computer en het internet is eerder afhankelijk van het bewustzijn van u als gebruiker dan van uw besturingssysteem. Zorg ervoor dat het geheel veilig is, dus uw besturingssysteem, uw programma's en uzelf!

(bron: waarschuwingsdienst.nl)